عبد الصبور شاهين ( مترجم : سيد حسين سيدى )

10

تاريخ القرآن ( تاريخ قرآن ) ( فارسى )

پذيرش ضعف مرجع آن يا درست‌تر ترك روايت آن از جانب پيامبر [ ص ] فرا مىخواند . همچنين بيان كند كه ديدگاه شيعه دربارهء سندهاى صحيح نزد اهل سنّت ، تا زمانى كه از طريق اهل بيت [ عليهم السلام ] نيامده باشد ، همگى مردود است ، لذا مىبينيم كه نويسنده از همان آغاز بيان مىكند كه همهء اين روايتها از طريق اهل سنت است و مخالف روايت صحيح زراره « 1 » [ صحيحهء زراره ] مىباشد كه از قول [ امام ] ابو جعفر [ محمد باقر ] ( ع ) نقل كرده است كه « قرآن يكى است و از جانب خداى واحد نازل شده است ، امّا اختلاف از جانب راويان ناشى شده است » . همچنين [ امام ] صادق - عليه السلام - به كذب روايت مشهور بين مردم كه « قرآن بر هفت حرف نازل شده است » حكم كرده‌اند و فرموده : « بلكه قرآن به يك حرف و از جانب خداى واحد نازل شده است » « 2 » ( 5 ) . قريب به همين مضمون ، روايتى است كه ابن ابى داوود از ابن مسعود ، هنگام رضايت از جمع‌آورى قرآن توسط عثمان ، روايت كرده است « 3 » . بديهى است كه پذيرش خبر واحد از شخص واحد يا پذيرش سخنى منسوب بدون ذكر سند مشكل است و اين در حالى است كه ما تسليم حديث متواتر رسيده از طريق بيست و چهار صحابه با چهل و شش سند نمىشويم ! نقد علمى ما را به اين موضع مىكشاند و اگر برداشتهاى مذهبى در راه خرسندى شيعه به قواعد روش علمى نمىپرداخت ، چاره‌اى نداشتند كه حكم را بپذيرند ، چون در اين دو قول [ روايت امام باقر و صادق ( عليهما السلام ، ] تواترى از جانب پيامبر - صلى اللّه عليه [ و آله ] و سلم به معناى اصطلاحى وجود ندارد و بيشتر شبيه اقوالى است كه بيانگر آراى شخصى صاحبان آن است ( 6 ) .

--> ( 1 ) همان زرارة بن اعين كوفى است : ر . ك : ابن ابى حاتم الرازى ، الجرح و التعديل ، قسم دوم ، ج 1 ، ص 604 ، شرح حال شمارهء 2731 ، [ و نيز : ] ، ابن حجر العسقلانى ، لسان الميزان . ( 2 ) ابو القاسم الخوئى ، البيان ، ج 1 ، ص 123 ، به نقل از [ مولى محسن فيض الكاشانى ] ، الوافى ، ج 5 ، ص 272 . ( 3 ) عبد اللّه بن ابى داوود السجستانى ، المصاحف ، ج 1 ، ص 18 .